Shtetet e Bashkuara dhe Irani ranë dakord për një armëpushim dyjavor të martën vonë, vetëm rreth një orë përpara skadimit të afatit që presidenti amerikan Donald Trump i kishte vendosur Teheranit për t’u dorëzuar. Trump u tërhoq nga kërcënimet e mëparshme drastike se “një qytetërim i tërë do të vdesë” nëse nuk arrihej një marrëveshje, duke pezulluar planet për sulme ndaj urave dhe centraleve elektrike iraniane objektiva që konsiderohen kryesisht civile.
“Në varësi të faktit që Republika Islamike e Iranit të pranojë HAPJEN E PLOTË, TË MENJËHERSHME dhe TË SIGURT të Ngushticës së Hormuzit, unë pranoj të pezulloj bombardimet dhe sulmet ndaj Iranit për një periudhë dyjavore,” shkroi Trump në platformën e tij Truth Social.
Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare i Iranit konfirmoi se e ka pranuar armëpushimin dhe se negociatat me SHBA do të nisin në Islamabad duke filluar nga e premtja. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se kalimi nëpër Ngushticën e Hormuzit do të lejohet nën menaxhimin ushtarak iranian. Nuk është ende e qartë nëse kjo nënkupton një hapje të plotë të rrugës detare. As SHBA dhe as Irani nuk specifikuan se kur do të hyjë në fuqi armëpushimi. Ndërkohë, sulmet vijuan në Izrael, Iran dhe në të gjithë rajonin e Gjirit në orët e para të së mërkurës.
Zyra e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu njoftoi se Izraeli ka rënë dakord për armëpushimin, por theksoi se ai “nuk përfshin Libanin”. Sipas kryeministrit të Pakistanit, i cili ka ndërmjetësuar bisedimet, marrëveshja parashikon ndalimin e luftimeve mes Izraelit dhe Hezbollahut në Liban.
Në versionin në gjuhën perse të planit me 10 pika për armëpushimin, Irani përfshinte shprehjen “pranim i pasurimit” për programin e tij bërthamor. Kjo frazë mungonte në versionet në anglisht të shpërndara nga diplomatët iranianë, për arsye ende të paqarta.
Trump fillimisht kishte deklaruar se Irani kishte propozuar një plan “të zbatueshëm” për t’i dhënë fund luftës, por më vonë e cilësoi atë si mashtrues, pa dhënë detaje. Ai ka theksuar se një nga objektivat kryesorë të konfliktit është eliminimi i plotë i programit bërthamor iranian.
Tarifa për anijet në Ngushticën e Hormuzit
Plani parashikon që Irani dhe Omani të vendosin tarifa për anijet që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit. Sipas një zyrtari rajonal, fondet e mbledhura nga Irani do të përdoren për rindërtim.
Ndër kërkesat e Iranit për përfundimin e luftës janë tërheqja e forcave luftarake amerikane nga rajoni, heqja e sanksioneve dhe zhbllokimi i aseteve të ngrira. Pas njoftimit për armëpushimin, çmimet e naftës ranë me më shumë se 17%. Rritja e mëparshme e çmimeve kishte ushtruar presion të madh politik mbi Trump, ndërsa tregjet e aksioneve në Azi shënuan rritje të ndjeshme në fillim të tregtimit të së mërkurës.
SHBA dhe Izraeli kanë goditur Iranin me sulme që synojnë kapacitetet ushtarake, lidershipin dhe programin bërthamor. Irani është kundërpërgjigjur me sulme të vazhdueshme ndaj Izraelit dhe vendeve arabe të Gjirit, duke shkaktuar destabilizim rajonal dhe tronditje të forta ekonomike dhe politike.
Sulmet vijojnë pavarësisht marrëveshjes
Para skadimit të afatit të Trump, sulme ajrore goditën dy ura dhe një stacion treni, ndërsa SHBA goditi infrastrukturë ushtarake në ishullin Kharg, një qendër kyçe për prodhimin e naftës në Iran. Edhe pas shpalljes së armëpushimit, alarmet për raketa vijuan në Emiratet e Bashkuara Arabe, Izrael, Arabinë Saudite, Bahrein dhe Kuvajt, duke reflektuar tensionin e lartë në terren. Një impiant për përpunimin e gazit në Abu Dabi u përfshi nga flakët pas një sulmi iranian.
Një zyrtar ushtarak izraelit tha se Izraeli vazhdon operacionet kundër Iranit, ndërsa edhe Irani ka vijuar sulmet. Ushtria amerikane ka ndaluar operacionet ofensive, por vijon veprimet mbrojtëse.
Që nga fillimi i luftës, më shumë se 1,900 persona janë vrarë në Iran, ndërsa në Liban mbi 1,500 njerëz kanë humbur jetën dhe më shumë se 1 milion janë zhvendosur. Në Izrael janë raportuar 23 viktima, ndërsa 13 ushtarë amerikanë kanë humbur jetën.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
