Pse mbrojtja e merimangave është kaq thelbësore për njerëzimin? - Business Magazine Albania

Pse mbrojtja e merimangave është kaq thelbësore për njerëzimin?

Gati 90% e insekteve dhe araknideve në SHBA nuk kanë asnjë status zyrtar ruajtjeje, zbulon një studim i ri, duke ngritur pikëpyetje serioze mbi fatin e disa prej organizmave më të rëndësishëm për ekosistemet tona.

Insektet dhe araknidët, merimangat, akrepat dhe dykëbëshit rrallë marrin të njëjtën vëmendje si kafshët “karizmatike” luanët apo pandat, thotë Laura Figueroa, pedagoge e konservimit mjedisor në Universitetin e Massachusetts Amherst. Në vitin 2017, një studim i publikuar në revistën shkencore PLOS One tronditi opinionin publik: biomasa e insekteve fluturuese në 63 rezerva natyrore në Gjermani kishte rënë me 75% brenda 27 vitesh. Alarmi për një “apokalips insektesh” pushtoi mediat globale dhe nxiti studime të ngjashme si dhe programe monitorimi e mbrojtjeje.

Por gati një dekadë më vonë, a ka ndryshuar realisht diçka?

Duke u bazuar në këtë alarm global, Figueroa dhe studenti i saj Wes Walsh analizuan situatën e 99,312 specieve të njohura të insekteve dhe araknidëve në Amerikën e Veriut (në veri të Meksikës). Rezultatet, të publikuara më 2 mars në revistën Proceedings of the National Academy of Sciences, janë shqetësuese.

Lexo edhe: Taksë e re mbi karbonin, BE rregullon çmimet për familjet dhe bizneset

Sipas studimit, 88.5% e specieve nuk kanë asnjë status ruajtjeje. Me fjalë të tjera: për shumicën dërrmuese të tyre, nuk dihet pothuajse asgjë mbi gjendjen apo nevojat për mbrojtje.

Studiuesit vërejnë gjithashtu se shtetet që mbështeten më shumë në industri nxjerrëse si minierat dhe lëndët djegëse fosile kanë më pak gjasa të ofrojnë mbrojtje për insektet dhe araknidët.

Pse janë merimangat kaq të rëndësishme?

Megjithëse shpesh demonizohen si grabitqare të rrezikshme, vetëm rreth 25–30 specie nga mbi 50,000 në botë paraqesin rrezik serioz për njerëzit dhe edhe më pak shkaktojnë dëme të rënda rregullisht. Por roli i tyre ekologjik është i pazëvendësueshëm. Merimangat kontrollojnë popullatat e mizave, mushkonjave, afideve dhe dëmtuesve të tjerë bujqësorë. Ato janë gjithashtu burim ushqimi për zogjtë, hardhucat dhe grabitqarë të tjerë, duke transportuar energjinë përgjatë zinxhirit ushqimor.

Prania apo mungesa e tyre është një tregues i hershëm i shëndetit të ekosistemit. Pa to, balancat natyrore mund të prishen: popullatat e dëmtuesve mund të shpërthejnë, prodhimi bujqësor të dëmtohet dhe ekosistemet të destabilizohen.

“Insektet dhe araknidët janë themelorë për shoqërinë njerëzore,” thotë Figueroa. “Ato ndihmojnë në pllenim, kontroll biologjik të dëmtuesve, monitorim të cilësisë së ajrit dhe ujit, dhe janë pjesë e rëndësishme e kulturave në mbarë botën.”

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Business Mag Nr. #41 – Mars 2026

Shqipëria… e brezit që po vjen!

Arsimimi dhe edukimi janë kura që ndal çdo të keqe. Një komb i arsimuar, një komb që investon në rininë e tij, në gjeneratat që i lënë vendin njëra-tjetrës, është padyshim një komb që do të ketë prosperitet dhe stabilitet afatgjatë. Shqipëria ka ende shumë mangësi në këtë aspekt; strukturat arsimore dhe programet edukative të vjetëruara shpesh nuk i përgjigjen kërkesave të kohës dhe tregut të punës. Por diçka ka nisur të lëvizë. Reforma të reja, iniciativa private, bashkëpunime ndërkombëtare dhe, mbi të gjitha, një valë e re entuziazmi tek të rinjtë po krijojnë shenja të qarta optimizmi.

Ky edicion i revistës vë në qendër të vëmendjes pikërisht këtë frymë të re. Në kopertinë kryesore sjellim historitë frymëzuese të pesë adoleshentëve të talentuar, të motivuar, me ambicie të mëdha dhe shpirt luftarak. Ata nuk janë thjesht nxënës të shkëlqyer, por ambasadorët e vërtetë të Shqipërisë të së nesërmes, dëshmi e gjallë se potenciali ynë kombëtar është vital.

Në faqet e brendshme, Bledar Shella, kreu i  bordit të Shoqatës së Bankave të Shqipërisë, na flet hapur për të ardhmen e sektorit financiar, sfidat e digjitalizimit dhe rolin e bankave në mbështetjen e ekonomisë reale. …

See more
Follow us
0