Inteligjenca artificiale mund të ndihmojë në zbulimin më të hershëm të kancerëve agresiv të gjirit dhe të lehtësojë presionin mbi mjekët e mbingarkuar, sipas rezultateve nga një provë e madhe suedeze e skanimit të gjirit.
Studimi, i botuar në ”The Lancet”, analizoi pothuajse 100,000 gra të moshës 40 deri 80 vjeç që morën pjesë në programin kombëtar suedez të skanimit të gjirit midis prillit 2021 dhe dhjetorit 2022. Mamografia konsiderohet gjerësisht si mënyra më efektive për të zbuluar hershëm kancerin e gjirit dhe për të reduktuar humbjet e jetëve, me udhëzime evropiane që rekomandojnë që skanimet të rishikohen në mënyrë të pavarur nga dy radiologë.
Por studiuesit thonë se midis 20 dhe 30 për qind e kancereve të gjirit diagnostikohen midis vizitave të rregullta të skanimit. Këto quhen “kancere intervali” dhe zakonisht rriten më shpejt, janë më të avancuara në momentin e diagnostikimit dhe më të vështira për t’u trajtuar.
Si u zhvillua provë klinike?
Në provë, gratë u caktuan rastësisht ose në skanim standard me dy radiologë, ose në një qasje të mbështetur nga AI, ku AI shënonte zonat e dyshimta në mamografi dhe një radiolog merrte vendimin përfundimtar.
Grupi i mbështetur nga AI regjistroi 11 kancere intervali më pak gjatë dy viteve, një reduktim prej 12 për qind krahasuar me skanimin standard dhe më shumë kancere u zbuluan gjatë skanimeve rutinë.
Lexo edhe: Harvard ngre alarmin: Ushqimet ultra të përpunuara duhet të taksohen si duhani
Studiuesja Jessie Gommers nga Radboud University Medical Centre tha se AI veproi si një mjet mbështetës dhe jo si zëvendësues, duke shpjeguar se “AI nxori në pah zonat e dyshimta në mamografi që ndihmuan radiologët gjatë interpretimit,” ndërsa “vendimi për thirrjen për ekzaminim përfundimtar u mor ende nga radiologët.”
Reduktimi i ngarkesës së punës
Për shkak se vetëm një radiolog shqyrtoi skanimet e mbështetura nga AI, qasja gjithashtu reduktoi ngarkesën e punës. Rezultatet paraprake nga provë treguan një ulje prej 44 për qind të ngarkesës së punës së radiologëve, që studiuesit thonë se mund të jetë veçanërisht e vlefshme në institucionet shëndetësore me mungesë stafesh.
Gommers tha se ulja e kancereve të intervalit ishte veçanërisht e rëndësishme, duke theksuar se “ju dëshironi të keni sa më pak nga këto kancere intervali sepse dihet se janë më agresive dhe çojnë në rezultate më të këqija për pacientët.”
Një në 20 gra do të diagnostikohet me kancer gjiri gjatë jetës së saj, duke e bërë këtë formën më të zakonshme të kancerit tek gratë.
Në vitin 2022, rreth 2.3 milion gra u diagnostikuan me kancer të gjirit në të gjithë botën, dhe rreth 670,000 vdiqën nga kjo sëmundje. Vetëm në Evropë, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) regjistroi pothuajse 558,000 raste të reja atë vit.
A do të zëvendësojë AI mjekët?
Ndërsa mamografia e mbështetur nga AI po prezantohet tashmë në disa pjesë të Suedisë dhe Danimarkës, studiuesit theksojnë se nuk është gati të zëvendësojë mbikëqyrjen njerëzore dhe se nevojitet më shumë evidencë.
Ekspertët e pavarur gjithashtu u bënë thirrje për kujdes për zbatimin më të gjerë global. Dr Olga Oikonomidou, kërkuese kryesore dhe udhëheqëse e kërkimeve mbi kancerin e gjirit në Qendrën e Kancerit të Universitetit të Edinburgh, tha se provë përqendrohej nëse AI mund të ndihmojë radiologët të punojnë “më shpejt dhe më eficient,” në vend që t’i zëvendësonte ata.
Ajo paralajmëroi se sistemet AI ndryshojnë shumë dhe duhet testuar me të njëjtin rigorozitet si ilaçet, dhe se ato nuk janë një alternativë me kosto të ulët.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
