Të ndihmosh të tjerët është një nga mënyrat më të shpejta për të ndërtuar besim në vendin e punës. Kolegu që thotë gjithmonë po, perceptohet si partner i besueshëm, zgjidhës problemesh, personi tek i cili të gjithë drejtohen kur afatet shtrëngohen. Por ajo që nis si një forcë, shumë shpejt mund të kthehet në një barrë. Profesionistët që janë tepër bujarë me kohën e tyre rrezikojnë të mbingarkohen, të anashkalohen për avancim dhe, në heshtje, të krijojnë pakënaqësi ndaj kulturës që vetë kanë ndihmuar të ndërtohet.
E vërteta është se të thuash “po” nuk është gjithmonë shenjë përkushtimi. Shpesh është shenjë frike. Frikë nga zhgënjimi i të tjerëve, frikë nga humbja e mundësive, apo frikë nga gjykimi si më pak i përkushtuar. Në fund të fundit, pak punonjës duan të etiketohen si jo bashkëpunues. Por zakoni i të thënit gjithmonë po ka kosto të fshehura, të cilat mund të ndikojnë në karrierë më shumë sesa mendohet.
Kur bujaria kthehet në mbingarkesë
Në fillim, të thuash po të jep kënaqësi. Kolegët shprehin mirënjohje. Menaxherët të shohin si të besueshëm. Ekipet funksionojnë më mirë sepse ti mbulon boshllëqet që të tjerët lënë pas. Por me kalimin e kohës, ky model krijon një pabarazi. Detyra që duhet të ndaheshin, përqendrohen tek të njëjtët persona. Kjo rrallë ndodh me qëllim. Shumica e kolegëve nuk përpiqen të përfitojnë. Ata thjesht e dinë kush e çon punën deri në fund. Rezultati është që punonjësit më të besueshëm mbajnë peshën më të madhe. Ajo që nisi si bujari, shndërrohet në pritshmëri. Me kohën, performanca fillon të bjerë. Afatet shtyhen sepse ngarkesa është e tepërt. Kreativiteti zbehet sepse nuk ka më hapësirë për mendim të thellë. Djegia profesionale ndërtohet në heshtje, e ushqyer nga ndjenja se gjithmonë je ai që ndihmon, por kurrë ai që avancon.
Kostoja e fshehur për reputacionin
Ironikisht, të thuash gjithmonë po nuk sjell vetëm lodhje. Mund të dëmtojë edhe mënyrën se si të tjerët të perceptojnë. Kolegët fillojnë të të shohin si “ndihmësin”, jo si liderin. Menaxherët mbështeten tek ti për ekzekutim, por të anashkalojnë për role strategjike. Në fund të fundit, shpesh shpërblehen ata që mbrojnë kufijtë e tyre, jo ata që përthithin pa fund detyra shtesë. Psikologët këtë e quajnë “kurthi i kompetencës”. Duke qenë shumë i/e mirë në ndihmë, përkufizohesh prej saj. Në vend që të vlerësohesh për ide, vizion apo kreativitet, shihesh si personi që “i mban gjërat në këmbë”. Është punë e vlefshme, por rrallë çon në promovim. Ekziston edhe rreziku i pakënaqësisë. Kur thua po për gjithçka, të tjerët mund të supozojnë se nuk ke prioritete të tua. Në mënyrë të pavetëdijshme, koha jote perceptohet si më pak e vlefshme. Ajo që synonte të tregonte përkushtim, përfundon duke gërryer respektin.
Pse të thuash “jo” ndërton më shumë ndikim
Mund të duket kundërintuitive, por një nga strategjitë më të fuqishme për karrierën është të mësosh të refuzosh. Të thuash jo nuk do të thotë të jesh egoist. Do të thotë të mbrosh aftësinë për të dhënë punën më të mirë të mundshme. Kur vendos kufij të qartë, kolegët fillojnë të respektojnë si kohën tënde, ashtu edhe gjykimin tënd. Një “po” selektive ka më shumë peshë sesa një “po” e vazhdueshme. Kur pranon të ndihmosh vetëm kur ka vërtet rëndësi, kontributi yt vihet re. Të tjerët të shohin si dikë që menaxhon mirë prioritetet, jo si dikë që thjesht merr përsipër gjithçka. Ka edhe një efekt sinjalizues. Liderët që dinë të thonë jo në mënyrë të duhur, tregojnë vetëbesim. Ata demonstrojnë se nuk kanë frikë të mbrojnë fokusin e tyre. Kjo ndërton kredibilitet dhe i bën më të besueshëm për përgjegjësi më të larta.
Si të vendosësh kufij pa prishur marrëdhënie
Sfida qëndron tek fakti se refuzimi i kërkesave mund të duket i rrezikshëm. Askush nuk dëshiron të duket jo bashkëpunues. Megjithatë, është e mundur të mbrosh kufijtë pa dëmtuar marrëdhëniet. Çelësi është mënyra se si e formulon përgjigjen. Një qasje është të shpjegosh qartë prioritetet. Në vend të një refuzimi të thatë, mund të thuash: “Dua t’i kushtoj vëmendjen që meriton, por aktualisht jam i angazhuar me një afat tjetër. A mund ta rishikojmë javën e ardhshme?” Kjo tregon respekt, por edhe kufij. Një strategji tjetër është të ofrosh alternativa. Ridrejtimi i kërkesës tek dikush që është më i përshtatshëm për të ndihmuar, tregon se ende je mbështetës. Mbrojtja e kohës nuk do të thotë të lësh të tjerët në baltë.
Për ta përfunduar, ndihmon të jesh proaktiv. Duke ndarë me të tjerët se për çfarë po punon dhe çfarë mund të marrësh realisht përsipër, ua lehtëson atyre të kuptojnë kufijtë e tu. Transparenca ul rrezikun e keqkuptimeve. Me kalimin e kohës, këto praktika ndryshojnë perceptimin. Nga personi që thotë gjithmonë po, shndërrohesh në profesionistin që zgjedh me mençuri. Dhe ky ndryshim mund të jetë vendimtar mes të qenit i vlefshëm si ndihmës dhe të qenit i njohur si lider.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
