Çfarë është ekonomia e sjelljes?


Ekonomia e sjelljes përfshin studimin e psikologjisë në analizën e vendimmarrjes pas një rezultati ekonomik, siç janë faktorët që çojnë një konsumator të blejnë një produkt në vend të një produkti tjetër.

Akademiku amerikan Richard Thaler fitoi çmimin Nobel në ekonomi të Hënën për punën e tij në këtë fushë. Akademia Mbretërore Suedeze e Shkencave, e cila fitoi çmimin prej 845.000 paund, vlerësoi Thaler për përfshirjen e supozimeve psikologjike në analizat e vendimmarrjes ekonomike.

Lexoni: Neuroekonomia, fusha e re e studimit që po merr zhvillim

Ndryshe nga fusha e ekonomisë klasike, ku vendimmarrja bazohet tërësisht në logjikën e ftohtë, ekonomia e sjelljes lejon sjellje irracionale dhe përpjekjet për të kuptuar pse mund të ndodhë kjo. Koncepti mund të zbatohet në miniaturë për situata individuale, ose më gjerë për të përfshirë veprimet më të gjëra të një shoqërie apo tendencat në tregjet financiare.

Brexit është një shembull se si ekonomia e sjelljes mund të jetë e dobishme. Thaler sugjeron se teoria mund të ndihmojë të shpjegojë se si votimi i ngushtë për t’u larguar nga BE u ndikua nga zgjedhjet e brendshme, në krahasim me vendimmarrjen racionale.

Teoria është e dobishme për kompanitë dhe marketerët që kërkojnë të rrisin shitjet duke inkurajuar ndryshimet në sjelljen e konsumatorëve. Gjithashtu mund të përdoret për qëllime të vendosjes së politikave publike.

Thaler është i njohur për punën e tij në “teorinë e nxitjes”, një term që ai krijoi për të shpjeguar se si ndërhyrjet e vogla mund t’i nxisin individët të marrin vendime të ndryshme. Kjo teori megjithatë mund të jetë manipuluese dhe ndikon në dëm të individëve.

Business Magazine në këtë artikull ju sjell disa shembuj të kësaj teorie:

Supermarketet

Thaler tregon se mund të bëhen ndryshime në “mjedisin e zgjedhur” të një individi për të ndikuar në sjelljen e tyre. Shembulli më i mirë i kësaj janë supermarketet, ku mund të tërhiqet vëmendja për produkte të caktuara për të inkurajuar konsumatorët që të shpenzojnë para.

Donacioni i organeve

Thaler ka shqyrtuar përdorimin e inercisë dhe fuqinë e marrëveshjeve të parazgjedhura në lejet për dhurimin e organeve.

Lexoni: Mergim Cahani: “Ekonomia dixhitale faktor për zhvillimin e një vendi.”

Theresa May po konsideron një sistem të pëlqimit të supozuar – që do të nënkuptonte që individët supozohen se do të pranonin përdorimin e pjesëve të trupit të tyre pas vdekjes, nëse do të pranonin sigurisht.

Lajmëruesit e taksave

Njësia e kontrollit Whitehall ndihmoi në rishkrimin e letrave të lajmëruesve tatimorë duke përdorur parimet e ekonomisë së sjelljes, e cila ndihmoi për të sjellë më shumë se 200 milionë paund për qeverinë brenda një viti.

Cigaret elektrike

Ekipi që bën studimin e sjelljes së individëve punoi me Departamentin e Shëndetësisë në kuadrin rregullator për cigaret elektronike, duke i konsideruar pajisjet të dobishme në mënyrë që të ndihmojnë duhanpirësit të lënë duhanin. Ai këshilloi qeverinë se është shumë më e lehtë të zëvendësohet një sjellje e ngjashme sesa të eliminohet një e ngulitur. Më shumë se 2.3 milionë njerëz tani po e përdorin.

burimi: The Guardian

Must watch
Business Mag Nr. #25 - Mars 2021

Kjo periudhë përkon me një vit të plotë në kushte pandemie në vendin tonë, në Europë dhe në mbarë botën. Në një vit ndodhën shumë zhvillime, të paparashkuara ndonjëherë më parë nga ne, duke hedhur poshtë shumë plane apo projekte tonat për rritjen. Por, në këtë kohë sipërmarrje të ndryshme u vunë në lëvizje për të gjetur zgjidhje të reja e për të siguruar mbijetesën.

Në këtë numër të revistës, vijnë zhvillimet përmes gjurmëve që kanë lënë tek industri, sipërmarrje apo individë sipërmarrës.

Pano Soko, ekonomist i njohur flet për efektet e paketave ekonomike të mbështetjes dhe nevojën për paketa ndihme në industritë e prekura.

Rubrika 3X3 i kushtohet industrisë së verërave. Nga intervistat tona me 3 prodhues rezulton se

verërat shqiptare janë të “paralizuara” nga pandemia.

Verërat janë në një trend me turizmin. Brunila Liçaj, profesore dhe eksperte në fushën e turizmit është optimiste për të ardhmen e kësaj fushe.

Në rubrikën e brandeve kemi sjellë, fabrikën e qumështit dhe prodhimeve të bulmetit “Lufra”, ndërsa një brand që po rimëkëmbet nga Kosova është prodhuesi i këpucëve artizanale “Perolli”. Të dy këto brande janë model frymëzimi për njerëzit e punës!

Një pjesë e rëndësishme e revistës i dedikohet konkursit dhe fituesve të Businessmag në …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0