Çfarë e bën gjumin cilësor? Disa informacione të vyera në kohën e karantinës

Çfarë e bën gjumin cilësor? Disa informacione të vyera në kohën e karantinës


Në këto ditë të pazakonta, ana pozitive është që po na jepet mundësia të njohim më mirë trupin tonë dhe nevojat që ai ka.

Lexo: Dekani i UET: Garancia financiare për biznesin, opsioni më i mirë

Gjumi po rimerr kuptim parësor, sot më shumë se kurrë. Për ta bërë këtë proces sa më të lehtë, Duxiana Albania do t’iu vijë në ndihmë me një sërë studimesh se si të rivendosim kontakt me trupin tonë dhe si të mbetemi të shëndetshëm fizikisht dhe mendërisht.

NJË TRUP, DY ORË
Kur flitet për balancë dhe mirëqenie fizike, duhet pasur parasysh që trupat tanë ndjekin dy ora biologjike. Njëra udhëhiqet nga Dielli dhe njihet gjerësisht si Ritmi Sirkadian, ndërsa ora tjetër njihet si Homeostati i Gjumë/Zgjimit dhe rregullohet nga disa qeliza nervore në tru të cilat quhen bërthamat suprakiazmatike (SCN).

KOHA PËR TË FJETUR
Kur kemi ndenjur zgjuar për një kohë të gjatë, Homeostati i Gjumë/Zgjimit na paralajmëron që nevoja për gjumë po akumulohet dhe do ishte mirë që të flinim sa më shpejt. Përveç kësaj, ky aparat rregullues na mban në gjumë gjatë natës në mënyrë që të kompensojmë orët gjatë të cilave kemi ndenjur zgjuar.

JA KU QËNDRON KLEÇKA
Nëse Homeostati i Gjumë/Zgjimit do të ishte ora jonë e vetme, ne do të mund të zgjoheshim nga një gjumë i thellë tërësisht të çlodhur dhe të rigjeneruar, por gjatë ditës do të ndjeheshim gjithmonë e më të lodhur si një bateri që është duke mbaruar. Gjithësesi, siç e dini, kjo nuk është ajo çka ndodh në të vertetë. Në lidhje me energjinë, ne kemi ulje-ngritjet tona gjatë ditës dhe kjo ndodh falë kundër-veprimit të orës sonë tjetër, pra të Ritmit Sirkadian.

Lexo: Ilaçi japonez rezulton efektiv kundër virusit Corona

I MOTSHËM SA DIELLI
Ritmi Sirkadian është një cikël 24 orësh që ka ndikim tek organizma të ndryshëm, si tek njerëzit, mizat apo dhe kërpudhat. Ritmi Sirkadian ulet dhe ngrihet në kohë të ndryshme të ditës. Për njerëzit e rritur, dëshira më e madhe për gjumë ndihet ndërmjet orëve 2-4 të mëngjesit dhe 1-3 te pasdites, megjithëse kjo varion mes atyre që konsiderohen persona te mëngjesit dhe atyre që njihen si persona të orëve të vona. Përgjumja që provojmë gjatë këtyre cikleve Sirkadiane do të ishte më pak intensive nëse do flinim mjaftueshëm, dhe më shumë intensive nëse nuk do të ngopeshim me gjumë. Ritmi Sirkadian na shkakton gjithashtu të jemi më alert në disa periudha të ditës, edhe pse mund te kemi qenë zgjuar për një kohë të gjatë dhe Homeostaza Gjumë/Zgjim ka nisur të sinjalizojë përgjumësi.

Këto dy sisteme zakonisht e balancojnë njëri-tjetrën. Megjithatë, duke qenë se veprojnë në mënyrë të pavarur, ato edhe mund të mbivendosen.

BETEJA E ORËVE
Këto dy sisteme zakonisht e balancojnë njëra-tjetrën. Megjithatë, duke qenë se veprojnë në mënyrë të pavarur, ato edhe mund të mbivendosen. Çorientime të Ciklit Sirkadian qe ndodhin p.sh. kur udhëtojmë në distanca të mëdha, na vënë në konflikt me orën tonë natyrale të gjumit duke qenë se ndërrimi i orareve dhe i dritës, bën që trupi të alternojë modelet e zakonshme të gjumit për t’u përshtatur. Por këto simptoma mund të ndodhin dhe në jetën e përditshme kur Ritmi Sirkadian çorientohet duke mos mbajtur regjim. Prandaj është shumë e rëndësishme mbajtja e regjimit në oraret e gjumit – në këtë mënyrë, dy orat tona do të punojnë si një.

Lexo: Gjatë një pandemie, çfarë do të thotë të jesh vendi më i lumtur në botë?

DRITA DHE MENDJA
Homeostaza e Gjumë/Zgjimit (SCN) ndikohet gjithashtu nga drita dhe errësira. SCN është i vendosur direkt mbi nervat optike. Në mëngjes, drita lëviz nga nervat optike drejt SCN duke sinjalizuar orën e brëndshme se ka ardhur koha për t’u zgjuar. SCN i sinjalizon pjesëve të tjera të trurit që kontrollojnë hormonet, temperaturën e trupit dhe funksione të tjera, të cilat luajnë rol në ndjesitë tona të zgjimit apo përgjumjes. Kur ka më pak dritë, si p.sh. pas perëndimit, SCN e drejton trurin që të prodhojë më shumë melatonin, një hormon, që na bën të ndjehemi të përgjumur. Prandaj nëse lexojmë në Kindle, iPad apo tablet mund të na bëjë të zgjohemi, ndërkohë që nëse lexojmë mbi letër apo një libër do të na lejojë të përgjumemi më shpejt.

Duxiana Albania

 

Must watch
Business Mag Nr. #25 - Mars 2021

Kjo periudhë përkon me një vit të plotë në kushte pandemie në vendin tonë, në Europë dhe në mbarë botën. Në një vit ndodhën shumë zhvillime, të paparashkuara ndonjëherë më parë nga ne, duke hedhur poshtë shumë plane apo projekte tonat për rritjen. Por, në këtë kohë sipërmarrje të ndryshme u vunë në lëvizje për të gjetur zgjidhje të reja e për të siguruar mbijetesën.

Në këtë numër të revistës, vijnë zhvillimet përmes gjurmëve që kanë lënë tek industri, sipërmarrje apo individë sipërmarrës.

Pano Soko, ekonomist i njohur flet për efektet e paketave ekonomike të mbështetjes dhe nevojën për paketa ndihme në industritë e prekura.

Rubrika 3X3 i kushtohet industrisë së verërave. Nga intervistat tona me 3 prodhues rezulton se

verërat shqiptare janë të “paralizuara” nga pandemia.

Verërat janë në një trend me turizmin. Brunila Liçaj, profesore dhe eksperte në fushën e turizmit është optimiste për të ardhmen e kësaj fushe.

Në rubrikën e brandeve kemi sjellë, fabrikën e qumështit dhe prodhimeve të bulmetit “Lufra”, ndërsa një brand që po rimëkëmbet nga Kosova është prodhuesi i këpucëve artizanale “Perolli”. Të dy këto brande janë model frymëzimi për njerëzit e punës!

Një pjesë e rëndësishme e revistës i dedikohet konkursit dhe fituesve të Businessmag në …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0