Biznesi social, më shumë se thjesht një burim përfitimi në Shqipëri


“Nuk mund të ekzistojnë më pronarë, të cilëve iu intereson vetëm përfitimi, fuqia dhe prestigji – punonjësit e tyre nuk do të punojnë mirë për ta.”

Ishte një koment i papritur dhe vizionar nga Gjergji Gjika, biznesmen, investitor shumë praktik dhe CEO i CityTex, i cili ka kthyer një fabrikë të re veshjesh nga ideja te prodhimi në vetëm nëntë muaj.

Si një biznes social, CityTex është ndryshe nga konkurrentët e tij. “Kjo është mënyra se si bizneset e së ardhmes do të duken në të gjithë botën dhe është më mirë të jesh i pari se i fundit”, shtoi Gjika.

Si një biznes tradicional, kompania prodhon një produkt ose shërbim që plotëson një nevojë në një treg të identifikuar dhe pastaj e shet atë për një fitim. Si biznes social jo vetëm kthen një fitim, por investon përsëri në komunitet, ose punon për të hequr një sektor të margjinalizuar. Në mënyrë ideale, ka perspektiva për rritje në të ardhmen dhe përfitim të përbashkët.

Fabrika e re, e vendosur në një fshat shqiptar, dukej qartë që do rendte drejt suksesit duke ofruar cilësi dhe dinjitet për një sipërmarrje urbane.

Që nga janari i 2016, Yunus Social Business ka punuar me USAID në Shqipëri, duke financuar dhe mentoruar katër biznese të suksesshme sociale. Si një financier në mbi 400 sipërmarrje lokale, Yunus është aktiv në tetë vende, përfshirë Shqipërinë, duke ndihmuar ndërtimin e zgjidhjeve të biznesit për çështjet sociale. Ajo mban emrin e bashkë-themeluesit dhe fituesit të Çmimit Nobel të Paqes Muhammad Yunus.

Mbështetja e USAID për CityTex është pjesë e bizneseve sociale në rritje në projektin e Shqipërisë, e cila është projektuar për të nxitur sipërmarrjen dhe zhvillimin e bizneseve sociale në komunitetet në nevojë në mënyrë që të gjenerojnë ndikim pozitiv social, ekonomik dhe mjedisor në një mënyrë financiarisht të qëndrueshme.

Fabrika e veshjeve CityTex ishte vetëm një ide në janar të 2016, një plan nga marsi dhe gjatë muajit prill deri në qershor bëri investimin e saj të parë, të regjistruar si një biznes i ri, si dhe me punonjës të trajnuar. Në korrik, fabrika testoi produktet dhe realizoi trajnime të avancuara. Në gusht, fabrika kishte punësuar 60 femra nga komuniteti, të gjitha me aftësitë e reja dhe paga të projektuara për një kohë afatgjatë.

Fabrika është e vendosur në Shtërmen-Cërrik, një fshat i varfër që mbijeton nga bujqësia ekzistenciale dhe dërgesat nga fshatarët e shumtë që janë larguar për punë jashtë vendit. Gratë janë të martuara në mënyrë tipike, shpesh me burra që punojnë në mënyrë sezonale në Greqinë apo Italinë fqinje. Shumica e grave duhet të mbajnë shtëpinë, të kujdesen për prindërit, fëmijët dhe bagëtinë, pa jetën e jashtme shoqërore.

CityTex po ndihmon të qarkullojnë njerëzit me fuqinë blerëse, sjelljen e tyre në punë, dyqane dhe kafene. Ai pritet gjithashtu të krijojë një zinxhir vlere ku  dyqanet të shesin më shumë mallra dhe të blejnë më shumë si rezultat i kësaj.

Sipas drejtorit të Junus Ballkanit Shkëlzen Marku, aspekti më kritik dhe i vështirë për gjetjen e partnerëve në një biznes social është sipërmarrësi. “Personi i cili është shpesh një biznesmen apo biznesmene e mirë që i mungon ekspertiza e biznesit. Ideal është një kombinim i mirë, por kërkimi i këtyre personave të rrallë paraqet sfidën më të madhe për Junus”, thotë Marku.

Yunus zbuloi një prej tyre, Gjergji Gjika të CityTex: një sipërmarrës i cili kombinon përvojën e biznesit me një shqetësim të vërtetë për komunitetin dhe jetën e popullit të madh.

Pasi tregjet e uritra Europiane dërgojnë porosi, ekipi CityTex punon me një llogaritje transparente të pagës që punonjësit e kuptojnë mjaft mirë dhe një afat kohor të prodhimit që pritet të kthehet në një fitim që edhe kompania të punojë për të rritur produktivitetin e fuqisë punëtore.

Ndërkohë, ndërsa pagat janë të mira në CityTex, e ardhmja pritet të sjellë një kafene dhe një kopësht. “Ne duam të krijojmë një atmosferë të mirë biznesi”, thotë Gjika.

Rritja e Bizneseve Sociale (Growing Social Businesses ) të USAID në projektin e Shqipërisë ka arritur në më shumë se 1.200 persona deri më sot përmes eventeve duke rritur ndërgjegjësimin në lidhje me biznesin shqiptar dhe sipërmarrjen. Ajo ka mbështetur shtatë startup-e biznesi që ofrojnë shërbime apo punë komuniteteve në nevojë në Shqipëri. Aktualisht projekti, i cili po funksionon që nga janari po zhvillon programin akselerator të biznesit social të dytë specifik të punës së OJQ-ve për përfshirjen sociale të grave, fëmijëve dhe romëve.

burimi: usaid.gov

Must watch
Business Mag Nr. #22 - Dhjetor 2019

Kemi ndjekur me vëmendje zhvillimet në ekonomi, e në veçanti ata që ne i quajmë gjeneratorët e kësaj ekonomie, sipërmarrësit privatë. Padyshim që sfidat janë të mëdha. Tregje të pa konsoliduara, konkurrencë e pandershme në shumë sektorë, pak mundësi për financim dhe investime në projekte të reja, Por ne kemi vërejtur gjithashtu një dinamikë e dëshirë të madhe për të ecur përpara.

Në Numrin 22 të Revistës së Businessmag, ju do të gjeni sipërmarrës të dhjetëvjeçarit të fundit, të cilët po shënojnë historinë e tyre të suksesit pa u ndier. Aktivë, energjikë, vizionarë dhe shumë të thjeshtë, ata mund të jenë një model shumë i mirë për t’u ndjekur. I tillë është Urani. Pasioni për perfeksionizëm e siguri nuk ia ul ritmin marramendës të ngritjes dhe zhvillimit të një biznesi. Ai sot ka ngritur një rrjet biznesesh të tija dhe administron edhe sipërmarrje të tjera.

Në brendësi të revistës do të gjeni edhe sipërmarrës të tjerë, nga Shqipëria dhe Kosova.

Ky numër u është dedikuar personazheve të suksesshshëm dhe zhvillimit të aftësive në shërbim të tregut. Ndaj i kemi dedkuar një paketë speciale artikujsh kapitalit njerëzor, rëndësisë së tij, sfidave dhe projekteve të vitit të arshshëm, të prezantuara në Shkollën Verore organizuar nga projekti zviceran “Aftësi për Punë”.

Mes personazheve ju sjellim Brizida Delvina, administratore e një hoteli në Tiranë, Ajo ka zhvilluar një karrierë ideale në fushën e hoteleri-turizmit. Edhe pse Brizida pëlqen të rrijë larg vëmendjes, ajo është një model frymëzues dhe një mentore e mundshme, tashmë edhe për ju që do …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale